Böbrek, prostat, akciğer, yumuşak doku kanserlerinde ve seçilmiş vakalarda karaciğer, meme ve kemik kanserleri gibi kanserlerde uygulanan kriyoablasyon tedavisi pankreas kanserinde de uygulanmaya başlanmıştır.

​

Pankreas organı çevresinde sinirler, damarlar ve safra yolları gibi kritik yapılar bulunduğundan Mikrodalga (MW) ve Rafyofrekans (RF) gibi yakma tedavileri pankreas kanserinde  rutinde kullanılmamaktadır. Ancak yakma tedavilerinin aksine kriyoablasyon dondurularak yapılan bir tedavi olduğu için bu tedavi son yıllarda pankreasta kullanım yeri bulmuştur. 

​

Diğer ablasyon yöntemlerinin aksine genel anestezisiz, uyanık bir şekilde yapılan, ağrısız bir yöntem olması ve çevre dokuların ablasyondan en az zarar ile veya hiç zarar görmeden yapılabilmesi en büyük avantajıdır.

​

Bu tedavi hastanın aldığı kemoterapi tedavisine engel olmamaktadır. Kemoterapi ile beraber uygulanabilmektedir. Hatta kemoterapi yerine immünoterapi/akıllı ilaç alan hastalarda hastanın varsa diğer organlarındaki metastazların da tedavisine katkı sağlar. Buna abscopal etki denmektedir.

​

​

Dondurma yöntemi ile tedavi edilecek tüm vakaların işlem öncesinde detaylı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Şu soruların cevabı tedavi kararını vermede önemlidir;

​

1.Hastalık pankreasın hangi kısmındadır?

2.Başka organlarda, karaciğerde sıçrama mevcut mudur?

3.Hastada sarılık mevcut mudur?

4.Hastanın yakın zamanda yapılan PETCT veya MRG gibi tetkikleri mevcut mudur?

5.Hastanın yakın zamanlı kan tahlillerinin sonuçları nasıldır?

6.Hasta kemoterapi, akıllı ilaç veya immünoterapi almakta mıdır?

​

Bu sonuçların cevaplarına göre tedavi planlanan hastalarda işlem günü yapılacak tedavi aşamaları şu şekildedir;

​

1.Hastanın işleme aç olarak kabul edilmesi

2.Damar yolu açılarak hastanın sıvı takviyesi ile desteklenmesi.

3.Kan tahlillerinin gözden geçirilmesi

4.Tomografi ünitesine hastanın alınması, uygun işlem pozisyonunun verilmesi, tomografi çekilerek işlem alanının görüntülenmesi

5.Lokal anestezi ile işlem bölgesinin uyuşturulması

6.Kriyoablasyon iğnelerinin tomografi kılavuzluğunda pankreasa yerleştirilmesi

7.Dondurma-çözdürme işlemlerinin yapılarak kanserli dokunun ablate edilmesi

8.İğnelerin tümörden çıkartılarak işlemin sonlandırılması

9.Yeniden tomografi çekilerek son kontrolün yapılması ve hastanın dinlenme odasına alınması

10.Ağrı için her ihitimale karşı gerekirse ağrı kesici desteği verilmesi

11.Hastanın ortalama 1 gün yatırıldıktan sonra ertesi gün ultrason ile son kontrolün yapılması ve hastanın taburcu edilmesi

12.Bir hafta sonra kontrol yapılması ve sonrasında hastanın aylık kontroller ile pankreasın son durumunun düzenli takibi

Pankreas başında kanser bulunan ve cerrahi olamayacağı yönünde karar verilmiş olan hastaya yapılan kriyoablasyon tedavisi öncesinde ve sonrasında çekilen PET/CT görüntüleri. Solda işaretli sarı alan aktif kanser alnını gösterirken, tedaviden 4 ay sonra çekilen PET/CT de aynı alanın ölü dokudan oluşan aktivitesini kaybetmiş görüntüsü.

Dondurma işlemi kriyoablasyon tedavisinin ana konusudur. Bu tedavi yönteminde kanserli dokuya yerleştirilen kriyoablasyon iğnesi, cihazın jeneratörü ve soğutucu gazlara bağlanarak iğnenin daha önceden ayarlanan tam uç kısmında soğuma etkisi başlatmaktadır. İğne ucunda istenilen çaptaki bir alanda meydana gelen soğukluk sıfırın altında -140 C dereceye kadar düşürülerek tümörün bulunduğu alanda bir buz kütlesi oluşmaktadır. Oluşan bu buz kütlesine buztopu (IceBall) denmektedir. Oluşan buz topu işlem sırasında tomografi veya ultrasonografi ile görülebilmektedir. Bu sayede tümörün bulunduğu alanda hangi bölgelerin donduğu, hangi bölgelerin donmadığı görüntülenebilmekte ve donmayan alanlar yeniden dondurulabilmektedir.  Yüksek teknolojili kriyoablasyon cihazı dondurarak buza çevirdiği dokuyu tekrar defrost ederek (eriterek, çözdürerek) bu sayede kanser hücrelerinin parçalanmasını sağlamaktadır.  İşlemde dondurma-çözdürme döngüsünü birkaç kez tekrarlanarak kanser dokusunun tamamen parçalanması hedeflenmektedir. Her dondurma-çözdürme döngüsü yaklaşık 20-30 dakika, işlem toplamda 1,5 saat ile 2 saat arasında sürmektedir.

Özel dizayn edilmiş değişik büyüklükteki iğne seçenekleriyle değişik büyüklükte kanserler tedavi edilebilmektedir. İğnelerin içerisinden geçen basınçlı gazların doku ile teması ile Joule Thomson olayı denen bir fiziksel kanundan yararlanılarak dokuda donma oluşturulmaktadır.

​

İğne sayısı arttırılarak daha büyük çaptaki kanser dokuları daha kısa zamanda dondurulabilmektedir.

Kriyoablasyon cihazının ana ekranında iğne uçlarında  sıfır derecenin altında üretilen düşük sıcaklık değerlerinin anlık takibi yapılmaktadır. Kaç dakika dondurulduğu, kaç dakika çözdürme işlemi yapıldığı saniye saniye görülebilmektedir.